Vergoedingen en collectieve regelingen

De overeen te komen vergoeding voor het digitaliseren en beschikbaar stellen van auteursrechtelijk beschermde werken is maatwerk omdat rekening wordt gehouden met de culturele doelstelling, de omvang en het bereik van het project en de aard en omvang van de te digitaliseren werken.

Bij het overeenkomen van een billijke vergoeding zullen vertegenwoordigers van rechthebbenden altijd rekening houden met de culturele doelstellingen en in dat kader een relatie leggen met de aan het digitaliseringsproject toe te rekenen exploitatiekosten. Instellingen doen er verstandig aan om bij de begroting van het project en bij een eventuele subsidieaanvraag ten minste rekening te houden met 10% van het projectbudget voor het regelen van rechten. 

Alle CBO’s vallen onder het wettelijk toezicht van het College van Toezicht collectieve beheersorganisaties Auteursrecht en naburige rechten. Geschillen over de toepassing of de billijkheid van een door een CBO in rekening gebrachte vergoeding kunnen laagdrempelig worden voorgelegd aan de onafhankelijke Geschillencommissie Auteursrechten

Digitalisering / on site / en online beschikbaarstelling
Bij het verlenen van toestemming voor het digitaliseren van auteursrechtelijk beschermde werken en de beschikbaarstelling daarvan wordt een aantal situaties onderscheiden: 
- Digitalisering: hier wordt het omzetten van analoge werken naar een digitaal medium onder verstaan. Als het enige doel van de digitalisering het behoud van een exemplaar door de dreiging van verval is, staat artikel 16n Auteurswet (Aw) het onder specifieke omstandigheden toe om een werk zonder toestemming van de auteursrechthebbende te digitaliseren.
- On site beschikbaarstelling: zolang het gebruik aan de vereisten van artikel 15h Auteurswet voldoet, wordt het (via een besloten netwerk) binnen de eigen muren van de instelling ter beschikking stellen van werken niet gezien als een inbreuk op de auteursrechten van rechthebbenden. 
- Online beschikbaarstelling: wanneer gedigitaliseerde, auteursrechtelijk beschermde werken ook buiten de eigen muren van de instelling beschikbaar worden gemaakt, bijvoorbeeld via internet, dient daarvoor een vergoeding te worden betaald aan de rechthebbenden. Voor het online ter beschikking stellen van kranten hebben Lira en Pictoright als uitgangspunt een tarieventabel opgesteld. Voor het online tonen van afbeeldingen in een beeldarchief kan er contact worden opgenomen met Pictoright. Zij hebben hiertoe als uitgangspunt ook een tarieventabel opgesteld.

De kosten die met een digitaliseringsproject zijn gemoeid en het tijdpad zijn afhankelijk van het specifieke project. Voor vragen, meer informatie of voor het maken van een afspraak voor een oriënterend overleg over de mogelijkheden voor een maatwerkregeling, kunt u contact opnemen met de Servicedesk Digitalisering Erfgoed.

Voorbeelden van erfgoedinstellingen die een collectieve regeling met de CBO’s Pictoright en Lira hebben getroffen:

  • - Digitale Bibliotheek Nederlandse Letteren (afbeeldingen in primaire en secundaire literatuur);
  • - Erfgoed Leiden en omstreken (teksten en afbeeldingen in krantenarchief);
  • - Inspectie voor het Onderwijs (afbeeldingen in onderwijsverslagen);
  • - Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (afbeeldingen in beeldarchief);
  • - Katholiek Documentatie Centrum Nijmegen (afbeeldingen in beeldarchief);
  • - Koninklijke Bibliotheek (teksten en afbeeldingen in krantenarchief, tijdschriftenarchief tot 1940 en boekenarchief tot 1940);
  • - Nationaal Archief (beeldarchief);
  • - Regionaal Archief Zuidoost Utrecht (teksten en afbeeldingen in krantenarchief);
  • - RHC Rijnstreek en Lopikerwaard (teksten en afbeeldingen in krantenarchief);
  • - Streekarchivariaat Noordwest Veluwe (teksten en afbeeldingen in krantenarchief);
  • - Utrechts Klokkenluiders Gilde (losse afbeeldingen en teksten en teksten en afbeeldingen in krantenknipsels);
  • - Zaanstad Gemeentearchief (afbeeldingen in beeldarchief).
  • - Zeeuwse Bibliotheek (teksten en afbeeldingen in kranten- tijdschriftenarchief).


Verdeling vergoedingen onder rechthebbenden
De vergoedingen die Lira en Pictoright ontvangen van de erfgoedinstellingen voor de collectieve regelingen worden (jaarlijks) verdeeld onder tekst- en beeldmakers. Makers kunnen opgave doen bij de auteursrechtenorganisaties van hun bijdragen in de online archieven waarmee regelingen zijn getroffen. Op basis van die opgave ontvangen zij vervolgens een digitaliseringsvergoeding. Daarnaast wordt een deel van de vergoedingen verdeeld op basis van al bij de organisaties bekende gegevens over bijdragen aan kranten en tijdschriften.