Illustrator
Illustratoren hebben auteursrecht op hun tekeningen. Dit geldt (op een paar uitzonderingen na) ook als de illustraties tegen betaling en/of in opdracht van een ander zijn getekend. Het auteursrecht kan in licentie worden gegeven of overgedragen worden aan de opdrachtgever, eventueel onder andere (financiële) voorwaarden.
Bij een licentie geeft u toestemming om de illustratie op een bepaalde wijze te gebruiken. U verleent dus een gebruiksrecht en behoudt de auteursrechten zelf. Bij een overdracht van auteursrechten draagt u de eigendom van het recht over en daarmee ook de zeggenschap over de wijze waarop de illustratie mag worden gebruikt. U kunt de auteursrechten geheel, voor alle vormen van gebruik, maar ook gedeeltelijk overdragen, bijv. wel voor publicatie in een boek, maar niet voor gebruik in een tekenfilm.
Een overdracht van auteursrechten kan alleen schriftelijk, waarbij u aangeeft welke rechten u precies overdraagt aan de opdrachtgever. Een licentieverlening kan mondeling, maar ook in het geval van een licentie is het verstandig schriftelijke vast te leggen voor welk soort gebruik, in welke omvang en voor hoelang u aan de opdrachtgever toestemming verleent (en wat hij dus met uw illustraties mag doen): publicatie in alleen dat ene jaarverslag, die ene uitnodiging of onbeperkt gebruik in uitgaven van de opdrachtgever, voor welke periode, in welke oplage en dergelijke. Ook kunt u denken aan bewerkingen zoals gebruik voor tekenfilms of merchandising. U verleent alleen gebruiksrechten voor dat wat u concreet afspreekt. Naast de omvang van de licentie, beperkt of onbeperkt, kunt u ook afspreken of de licentie exclusief of niet-exclusief wordt verleend. Als u een exclusieve licentie verleent, kunt u niet ook aan anderen toestemming geven om het werk te gebruiken.
In geval van een eenmalige licentieverlening is een simpele omschrijving van het gebruiksdoel in bijv. de opdrachtbevestiging vaak voldoende. Als er sprake is van merchandising, kan het handig zijn om een royaltyovereenkomst te sluiten, waarbij een deel van de opbrengst van de verkoop van de producten waar de illustratie in is verwerkt, aan de illustrator ten goede komt. Illustratoren die hun medewerking verlenen aan de totstandkoming van een kinder- of prentenboek, zullen uitgebreidere afspraken moeten maken met de uitgever en kunnen daartoe een zogenaamde uitgeefovereenkomst sluiten.
Sommige illustratoren kunnen aanspraak maken op een vergoeding uit de zogenaamde collectieve rechten, zoals leenrecht, reprorecht, kabelrechten etc. U kunt hier onder meer voor in aanmerking komen als het werk waarin uw illustratie voorkomt wordt gekopieerd, uitgeleend of via de kabel wordt uitgezonden. Als u de auteursrechten overdraagt, is het van belang dat u een schriftelijk voorbehoud maakt met betrekking tot de collectieve rechten. Voor meer informatie over collectieve rechten kunt u contract opnemen met de Stichting Pictoright.
Illustratoren hebben, net als alle andere makers, zogenaamde persoonlijkheidsrechten. Illustraties mogen niet zomaar veranderd worden en de illustrator heeft het recht zijn naam bij het werk te vermelden.