Richtlijnvoorstel modernisering auteursrecht

De behandeling van deze in 2016 ingediende ontwerprichtlijn inzake auteursrechten in de digitale eengemaakte markt is in 2018 nog in volle gang. Voor deze update wordt volstaan met een korte omschrijving van de belangrijkste voorstellen die worden gedaan in deze ontwerprichtlijn.

Thema's richtlijnvoorstel Europese Commissie

• Het recht op tekst- en datamining door onderzoeksinstellingen wanneer zij rechtmatig toegang hebben verkregen tot de betreffende tekst en data. Er komt een optie voor de lidstaten om de werkingssfeer te verbreden tot niet-wetenschappelijk onderzoek.

• Gebruik van werken en andere beschermde materialen in digitale en grensoverschrijdende onderwijsactiviteiten, hetgeen in de Nederlandse Auteurswet via de onderwijsexceptie van artikel 16 al voldoende ondervangen lijkt. 

• Gebruik van werken die niet meer in de handel zijn door instellingen voor cultureel erfgoed: dit voorstel komt in de plaats van het eerdere in de gids aangekondigde voornemen van de Nederlandse wetgever om het instrument van ‘extended collective licensing’, een soort algemeen verbindend verklaren, in te zetten voor collectieve contracten tussen collectieve beheersorganisaties en erfgoedinstellingen. Er komt een optie voor de lidstaten om de werkingssfeer uit te breiden naar alle werken, dus ook naar werken die nog wel in de handel zijn.

• Bescherming van perspublicaties met betrekking tot digitale toepassingen: een soort uitgeversrecht gedurende één jaar na publicatie, bedoeld om perspublicaties beter te beschermen en te kunnen licentiëren voor hergebruik op internet.

• Recht op deel van de wettelijke billijke vergoeding voor uitgevers (zoals in leenrecht of reprorecht) wanneer er sprake is van een exploitatieovereenkomst waarin rechten aan een uitgever zijn overgedragen of gelicentieerd: lidstaten mogen bepalen dat aan een uitgever een dergelijke aanspraak toekomt of daarover helderheid verschaffen als dit reeds het geval is (zie hoofdstuk 8 – reprorecht).

• Verduidelijking wanneer serviceproviders auteursrechtelijk beschermd werk openbaar maken, op welk moment men daarvoor toestemming moet hebben verkregen van de rechthebbenden of de nodige maatregelen moet hebben getroffen om beschikbaarstelling van illegaal materiaal via hun platform te voorkomen.

• Transparantieverplichting in auteurscontracten: exploitanten moeten proactief informatie aan de makers verschaffen over de exploitatie van hun werk, met name over de vormen van exploitatie, de inkomsten en de verschuldigde vergoeding. Deze verplichting moet proportioneel zijn en geldt niet ten aanzien van makers met niet-significante bijdragen.


Updates in deze ontwikkelingen worden hier bijgehouden en meer uitgebreid besproken wanneer de implementatie in Nederland aan de orde is. Lidstaten hebben twee jaar na totstandkoming de tijd om de richtlijn in hun eigen wetgeving te implementeren. Op zijn vroegst zal dit in de loop van 2020 kunnen plaatsvinden. Voor de attenderingsservice kunt u zich hier aanmelden.