Gebruiken
Als consument kunt u vele dingen doen met de boeken, tijdschriften, schilderijen, posters en cd’s die u heeft gekocht. Het meeste is gewoon toegestaan, soms zijn er (kleine) beperkingen. Als vuistregel geldt eigenlijk dat alles wat u met uw eigen spullen doet is toegestaan. Lezen, knippen, luisteren, kijken, kopiëren, in uw dagboek overnemen… dat soort dingen mag. Beperkingen gaan pas gelden als u verschillende exemplaren maakt van iets origineels en deze publiekelijk verspreidt, op welke wijze dan ook.
Citeren
Korte citaten mogen, zonder daarvoor eerst toestemming te hoeven vragen. U mag ze gebruiken in bijvoorbeeld een artikel, scriptie of werkstuk, mits daarbij de bron en naam van de schrijver vermeld staan. Dit geldt alleen voor citaten uit al gepubliceerde werken, anders heeft u wél toestemming nodig van de auteur. Foto’s en illustraties mogen in zijn geheel worden geciteerd, zonder toestemming. Bij citaten is het altijd van belang dat het citaat inhoudelijk relevant is (niet slechts ter illustratie bijvoorbeeld) en slechts een klein onderdeel uitmaakt van het geheel.
Samenstellen
U mag voor eigen gebruik uw favoriete gedichten, foto’s of muziek verzamelen en vastleggen. Zonder toestemming en helemaal gratis. Het maakt niet uit waar u dit materiaal vandaan haalt, als het maar legaal is en dus niet van een illegale website of straatventer in een exotisch oord.
U mag zo’n compilatie niet zonder toestemming van de auteurs en andere rechthebbenden aan anderen geven of verkopen. Dus voor de verjaardag van een vriendin uw of haar favoriete liedjes op een cd branden mag niet. Ook het uitdelen van een zelf samengesteld boekje met gedichten van anderen op een bruiloft is niet toegestaan. Of het nou gaat om 20 of 200 exemplaren, de wet is heel duidelijk: u maakt gebruik van het beschermde werk van een ander en die ander zal daar eerst toestemming voor moeten geven!
Vertalen
Als u andermans teksten vertaalt en deze vertaling vervolgens wilt gaan verspreiden via bijvoorbeeld internet of folders, heeft u daar toestemming voor nodig van de oorspronkelijke schrijver. Als vertaler krijgt u zelf weer auteursrecht op uw vertaling. Dus als u andermans gedichten vertaalt en iemand wil deze gebruiken in een (school)boek, ansichtkaart of tijdschrift, dan moet die persoon én aan de oorspronkelijke schrijver én aan u, de vertaler, toestemming vragen.
Verfilmen
Het verfilmen van een boek, geschreven verhaal of script mag alleen met toestemming van de schrijver. U gebruikt immers zijn geesteskind en misschien wil de schrijver wel helemaal niet dat het verfilmd wordt of wil hij dat alleen toestaan onder bepaalde voorwaarden, zoals inzage in het eindresultaat en keuze van acteurs. Als de film eenmaal is gemaakt, heeft de filmer/producent weer een eigen auteursrecht op zijn film. Anderen mogen deze niet zonder zijn toestemming uitzenden of op video/DVD zetten en verkopen.