Een werk, meer makers

Als meer makers samen één werk maken, dan hebben zij ook samen het auteursrecht. Voor het gebruik van dat werk is dan de toestemming van alle rechthebbenden nodig.

Een werk kan meer dan één maker hebben. Twee auteurs schrijven bijvoorbeeld samen een roman, of een groep kunstenaars werkt aan een groot gezamenlijk kunstwerk. Als meer makers gezamenlijk een werk hebben gecreëerd, dan hebben zij ook gezamenlijk het auteursrecht op dat werk. Dat betekent ook dat voor het openbaar maken en/of verveelvoudigen van dat werk - in beginsel - de toestemming van alle rechthebbenden nodig is.
 
Bestaat een uitgave uit teksten van verschillende auteurs, en mogelijk ook nog andere beschermde werken zoals foto’s en tekeningen, dan rust het auteursrecht van de totale uitgave bij deze auteurs gezamenlijk of bij diegene onder wiens leiding de gehele uitgave tot stand kwam, vaak de opdrachtgever, redactie of uitgever.
Een voorbeeld: een tijdschriftredactie benadert verschillende auteurs om artikelen te schrijven over een bepaald onderwerp en voegt deze samen in een speciale editie van het tijdschrift. De redactie heeft dan het auteursrecht op de editie als geheel. De afzonderlijke auteurs hebben het auteursrecht op het artikel dat zij zelf geschreven hebben, tenzij daar met de redactie andere afspraken over zijn gemaakt. Dit betekent dat zij hun eigen artikel bijvoorbeeld ook op hun eigen website kunnen publiceren.
Een ander voorbeeld is een theaterstuk waaraan verschillende creatieve makers meewerken, zoals de scenarioschrijver, de regisseur, de decorontwerper en de componist van de muziek. Het auteursrecht op het theaterstuk rust bij degene die de leiding heeft over de gehele productie, maar bijvoorbeeld de componist heeft het auteursrecht op zijn eigen bijdrage, de muziek. Ook hier kunnen producent en makers andere contractuele afspraken maken over de auteursrechten.
 
Er kan ook sprake zijn van een verzamelwerk waarin meerdere reeds bestaande (en gepubliceerde) werken worden samengevoegd, bijvoorbeeld in encyclopedieën, speciale bundels of bloemlezingen. Op zo'n verzameling van werken kan auteursrecht berusten als bij het verzamelen van de bijdragen originele, creatieve keuzes zijn gemaakt. Voor het gebruik van de reeds bestaande werken is uiteraard toestemming nodig van de rechthebbenden.
 
Maak afspraken!
Iedereen die een originele (creatieve) bijdrage levert aan een werk, kan aangemerkt worden als mede-auteur. Om problemen te voorkomen is het verstandig om voordat u samen aan het creëren slaat heldere afspraken te maken, liefst schriftelijk. Niet alleen over de exploitatie en de verdeling van opbrengsten, maar ook over wat er met het werk moet gebeuren als er ooit onenigheid mocht ontstaan of als een van de makers zich uit het project zou willen terugtrekken.
 
Filmwerken
Aan het maken van een film of video werken vaak zeer veel mensen mee, die allemaal vanuit hun eigen vakgebied een eigen creatieve bijdrage leveren: acteurs, regisseurs, scenarioschrijvers, decorontwerpers, enzovoort. Om te voorkomen dat de exploitatie van een film in gevaar zou kunnen komen doordat een van de rechthebbenden zijn toestemming intrekt, is in de Auteurswet een apart artikel opgenomen voor filmwerken. Volgens artikel 45d wordt van alle mede-makers van een film 'vermoed' dat zij hun rechten hebben overgedragen aan de filmproducent. Dit wordt aangeduid als een wettelijk vermoeden. Men kan hier wel van afwijken, maar dat moet dan wel schriftelijk worden vastgelegd. De producent is overigens voor elke vorm van exploitatie van de film een billijke vergoeding verschuldigd aan de makers.
In artikel 45d is een uitzondering gemaakt voor de makers van de filmmuziek. Voor hen geldt dit vermoeden van rechtsoverdracht niet. Het auteursrecht op de filmmuziek gaat dus niet over op de filmproducent.
 
Het is nog onduidelijk of ook (de grafische vormgeving van) computerspellen en het visuele aspect van multimediaproducties onder dit hoofdstuk voor filmwerken van de Auteurswet vallen.